Con motivo do Día Internacional da Xente do Mar, celebrado o pasado 25 de xuño, queremos lembrar un dos oficios que fixeron posible a vida mariñeira do Golfo Ártabro Sur: o dos carpinteiros de ribeira.
Moito antes de que unha embarcación saíse a faenar, había quen a construía táboa a táboa. Durante séculos, os carpinteiros de ribeira foron os responsables de dar forma ás embarcacións de madeira que empregaban os pescadores do Golfo Ártabro. O seu traballo era imprescindible para que a frota puidese desenvolverse e adaptarse ás diferentes artes de pesca.
Cada barco era unha peza única. O coñecemento transmitíase de mestre a aprendiz e baseábase na experiencia acumulada durante xeracións. Os carpinteiros coñecían as propiedades de cada madeira, sabían como respondería unha embarcación ás ondas ou ao vento e adaptaban cada construción ás necesidades do armador e ao tipo de pesca que ía realizar.
Os estaleiros tradicionais situábanse sempre ao pé do mar. Neles construíanse e reparábanse botes, lanchas e outras embarcacións de pesca artesanal que, durante décadas, formaron parte da paisaxe dos portos do Golfo Ártabro Sur. O seu labor non remataba coa botadura: tamén se encargaban do mantemento das embarcacións ao longo de toda a súa vida útil.
Coa chegada da fibra de vidro e doutros materiais industriais, o número de carpinterías de ribeira reduciuse de forma considerable. Con todo, o oficio non desapareceu. No porto de Lorbé continúa en activo unha das poucas carpinterías de ribeira que aínda se conservan en Galicia, onde se seguen construíndo, reparando e restaurando embarcacións de madeira, mantendo vivo un saber facer que pasou de pais a fillos ao longo de xeracións. A continuidade deste taller converteuse nun exemplo de como tradición e innovación poden convivir para preservar o patrimonio marítimo galego.
O valor deste oficio foi recoñecido oficialmente coa declaración da carpintería de ribeira como Ben de Interese Cultural (BIC) de carácter inmaterial, unha protección que non só recoñece as embarcacións tradicionais, senón tamén o coñecemento, as técnicas e as persoas que continúan mantendo viva esta profesión.
Porque detrás de cada barco que saía ao mar había moito máis que madeira e ferramentas. Había décadas de experiencia, paciencia e un profundo coñecemento da navegación. Un patrimonio humano que segue vivo grazas ás persoas que continúan dedicando a súa vida a un dos oficios máis emblemáticos da nosa cultura mariñeira.
Comentarios recientes